Karolina N a l e w a j

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Wydział Prawa i Administracji 

Katedra Historii Doktryn Polityczno-Prawnych i Prawa Niemieckiego

nalewaj@doktorant.umk.pl 

PDF

Karolina Nalewaj, Białoruska cisza wyborcza – demokracja na papierze, ss. 5-15.

Каролина Налевай, Предвыборная тишина в Беларуси – демократия на бумаге, сс. 5-15.

Karolina Nalewaj, Belarusian Electoral Silence: Democracy on Paper, pp. 5-15.
DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.20354425

Streszczenie: Artykuł pokazuje, że cisza wyborcza na Białorusi, zamiast chronić demokrację, służy Łukaszence do utrwalania autorytaryzmu. Choć formalnie uregulowana w kodeksie wyborczym, w praktyce stosowana jest wybiórczo: media państwowe prowadzą propagandę, a opozycja podlega cenzurze i represjom. Historia wyborów od 1994 roku ukazuje farsę demokracji – fałszerstwa, brak przejrzystości i prześladowanie przeciwników. Wybory 2020, 2024 i 2025 potwierdziły te praktyki, odbywając się bez prawdziwej opozycji i obserwatorów. Organizacje międzynarodowe zgodnie krytykują system, wskazując na naruszenia praw człowieka. Publikacja podkreśla, że cisza wyborcza stała się narzędziem cenzury, a nie równości, a Białoruś wpisuje się w schemat globalnych autorytaryzmów wspieranych przez Rosję. Reformy prawa międzynarodowego i wsparcie społeczeństwa obywatelskiego są warunkiem przełamania tej fasady.

Summary: The article shows that the election silence period in Belarus, instead of protecting democracy, serves Lukashenko to perpetuate authoritarianism. Although formally regulated in the electoral code, in practice it is applied selectively: state media conduct propaganda, while the opposition is subject to censorship and repression. The history of elections since 1994 reveals a farce of democracy – fraud, lack of transparency, and persecution of opponents. The 2020, 2024, and 2025 elections confirmed these practices, taking place without any real opposition or observers. International organizations unanimously criticize the system, pointing to human rights violations. The publication emphasizes that the election silence period has become a tool of censorship rather than equality, and that Belarus fits into the pattern of global authoritarianism supported by Russia. Reforms in international law and support for civil society are prerequisites for breaking this facade.

Słowa kluczowe: cisza wyborcza, Białoruś, Aleksander Łukaszenka, autorytaryzm, wybory 2025, fałszerstwa wyborcze, propaganda państwowa, cenzura internetu, represje opozycji, OBWE, Freedom House, Amnesty International, Unia Europejska, prawa człowieka, demokracja na papierze

Keywords: election silence, Belarus, Alexander Lukashenko, authoritarianism, 2025 elections, electoral fraud, state propaganda, internet censorship, repression of the opposition, OSCE, Freedom House, Amnesty International, European Union, human rights, democracy on paper

Angelika M i r o s z n i c z e n k o

Badaczka niezależna 

miroshnichenko.ang@gmail.com 

PDF

Angelika Miroszniczenko, Between Passion and Reason: Seeking the Belarusian National Idea, ss. 17-26.

Анжелика Мирошниченко, Между страстью и разумом: в поисках белорусской национальной идеи, сс. 17-26

Angelika Miroshnichenko, Between Passion and Reason: Seeking the Belarusian National Idea, pp. 17-26.

DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.20354516 

Streszczenie: Artykuł analizuje zjawisko zamiennego stosowania pojęć „narodowy” i „etniczny” w białoruskim dyskursie publicznym. Określa białoruską tożsamość narodową w kontekście modelu wymiarów kulturowych Hofstede oraz przedstawia ideę narodową jako wspólną wizję rozwoju narodu. Autorka dowodzi, że jedynym wyznacznikiem dojrzałości narodu i rzeczywistym źródłem jego niezależności jest jego zdolność do osiągnięcia dobrobytu. W artykule zaproponowano metodę formułowania idei narodowej na przykładzie historycznym Stanów Zjednoczonych (The Federalist Papers) oraz podkreślono konieczność prowadzenia dialogu narodowego w oparciu o racjonalną analizę, zamiast emocjonalnego odwoływania się do tożsamości etnicznej. 

Summary: The article examines the concepts of “national” and “ethnic” in Belarusian public discourse. It defines Belarusian national identity through the lens of Hofstede’s cultural dimensions model and proposes the national idea as a shared vision for the nation’s evolution. The article argues that the only hallmark of a mature nation, and the true source of its independence, is its ability to achieve prosperity. The article proposes a method for formulating a national idea based on the historical example of the United States of America (The Federalist Papers) and encourages the continuation of national dialogue from a standpoint of rational analysis rather than an emotional appeal to ethnic identity. 

Słowa kluczowe: białoruska idea narodowa, białoruska tożsamość narodowa, białoruska tolerancja (pamiarkounasć), białoruska wspólnota etniczna, naród białoruski

Keywords: Belarusian national idea, Belarusian national identity, Belarusian tolerance, Belarusian ethnicity, Belarusian nation

Yerlan J i y e n a l i y e v

Eurazjatycki Uniwersytet Narodowy im. L.N. Gumilowa

Astana, Kazachstan

erlan.77@inbox.ru 

Saken R a z d y k o v

Eurazjatycki Uniwersytet Narodowy im. L.N. Gumilowa,

Astana, Kazachstan

rasdikov@mail.ru 

PDF

Yerlan Jiyenaliyev, Saken Razdykov, Adaptacja społeczno-kulturowa Polonii w Kazachstanie w pierwszej połowie XX i na początku XXI wieku, ss. 27-45.

Ерлан Джиеналиев, Сакен Раздыков, Социально-культурная адаптация польской диаспоры в Казахстане в первой половине XX и начале XXI вв., сс. 27-45.

Yerlan Jiyenaliyev, Saken Razdykov, Socio-cultural adaptation of the Polish community in Kazakhstan in the first half of the 20th and early 21st century, pp. 27-45.

DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.20354552 

Streszczenie: Polska diaspora w Kazachstanie w XX wieku wniosła znaczący wkład w rozwój społeczno-gospodarczy, polityczny i kulturalny republiki, odzwierciedlając model udanej adaptacji grupy etnicznej w innym środowisku kulturowym. W artykule przedstawione zostały etapy przesiedleń i adaptacji Polaków w okresie deportacji w przededniu oraz w czasie II wojny światowej, w okresie, chruszczowskiej „odwilży”, breżniewskiej „stabilizacji”, gorbaczowskiej „pierestrojki” i powstawania niepodległego Kazachstanu. Oprócz okresów przesiedleń i deportacji szczegółowo opisane zostały dane statystyczne dotyczące deportowanych Polaków, rodzaje adaptacji ekonomicznej, społecznej i kulturalnej. Proces tworzenia osad określany jest jako warunek konieczny zbiorowej adaptacji do warunków przyrodniczo-klimatycznych Kazachstanu. Uwaga została zwrócona na życie codzienne, proces formowania polskiego stowarzyszenia w celu pomocy wzajemnej w nowych warunkach, tożsamości narodowej w obcym środowisku etnicznym. Ukazano trend adaptacji gospodarczej, będącej próbą przystosowania się do lokalnych warunków gospodarczych poprzez rolnictwo, rzemiosło i naukę, a także zwrócono uwagę na wkład Polaków w kulturę Kazachstanu. Na szczególną uwagę zasługują interakcje społeczno-kulturowe imigrantów z lokalną ludnością, takie jak mieszane małżeństwa, wzajemne oddziaływanie kultur i inne. Materiały mają wartość praktyczną, ponieważ wykorzystanie tego doświadczenia we współczesnych warunkach nieuchronnie stanie się podstawą do praktycznego zastosowania w tworzeniu atmosfery harmonii międzyetnicznej w Republice Kazachstanu. 

Summary: The Polish diaspora in Kazakhstan in the 20th century made a significant contribution to the socio-economic, political and cultural development of the republic, reflecting a model of successful adaptation of an ethnic group in a different cultural environment. The article presents the stages of resettlement and adaptation of Poles during the deportations on the eve and during World War II, during the Khrushchev „thaw”, Brezhnev’s „stabilization”, Gorbachev’s „perestroika” and the formation of independent Kazakhstan. In addition to the periods of resettlement and deportation, statistical data on deported Poles and types of economic, social and cultural adaptation were described in detail. The process of creating settlements is described as a necessary condition for collective adaptation to the natural and climatic conditions of Kazakhstan. Attention was paid to everyday life, the process of forming a Polish association for mutual assistance in new conditions, and national identity in a foreign ethnic environment. The trend of economic adaptation was shown, which is an attempt to adapt to local economic conditions through agriculture, crafts and science, and attention was also paid to the contribution of Poles to the culture of Kazakhstan. The socio-cultural interactions of immigrants with the local population, such as mixed marriages, cultural interactions and others, deserve special attention. The materials have practical value because the use of this experience in modern conditions will inevitably become the basis for practical application in creating an atmosphere of inter-ethnic harmony in the Republic of Kazakhstan. 

Słowa kluczowe: Kazachstan, Polonia w Kazachstanie, adaptacja społeczno-kulturowa, deportacja, grupa etniczna, osadnicy w Kazachstanie, katolicyzm, Gułag

Keywords: Kazakhstan, Polish community in Kazakhstan, socio-cultural adaptation, deportation, ethnic group, settlers in Kazakhstan, Catholicism, Gulag

Kateryna  A d a m e n k o 

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

kateryna.adamenko@student.edu.uj.pl 

PDF

Kateryna Adamenko, Nowa Eurazja. Strategia Kazachstanu w adaptacji Projektu integracji na obszarze Eurazjatyckim, ss. 47-60.

Катерина Адаменко, Новая Евразия: стратегия Казахстана по адаптации проекта интеграции на евразийском пространстве, сс. 47-60.

Kateryna Adamenko, New Eurasia: Kazakhstan’s Strategy for Adapting the Integration Project in Eurasia, pp. 47-60.

DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.20354599

Streszczenie: Artykuł analizuje strategię Kazachstanu w zakresie adaptacji do rozwijającego się projektu integracji eurazjatyckiej. Głównym celem badania jest ukazanie sposobów, w jakie Kazachstan definiuje i chroni swoje interesy narodowe, jednocześnie uczestnicząc w szerszych inicjatywach regionalnych, mających na celu wzmacnianie więzi gospodarczych, politycznych i kulturowych w przestrzeni eurazjatyckiej. W pracy zastosowano metodologię jakościową, obejmującą analizę dokumentów, analizę dyskursu oraz analizę porównawczą z podobnymi strategiami integracyjnymi innych państw eurazjatyckich. Teza artykułu zakłada, że Kazachstan pozycjonuje się jako mediator i pomost między Wschodem a Zachodem, realizując wielowiektorową politykę zagraniczną w celu równoważenia konkurujących wpływów regionalnych. Hipoteza badawcza wskazuje, że zaangażowanie Kazachstanu w integrację eurazjatycką ma charakter selektywny i pragmatyczny oraz jest motywowane dążeniem do utrzymania stabilności wewnętrznej i wpływów regionalnych bez naruszenia suwerenności państwowej. Kluczowe pytania badawcze obejmują: jakie czynniki wewnętrzne i zewnętrzne kształtują strategię integracyjną Kazachstanu? W jaki sposób Kazachstan wpływa na rozwój regionalnego porządku eurazjatyckiego? Badanie podkreśla rolę Kazachstanu jako aktywnego i strategicznego aktora w kształtowaniu postsowieckiej dynamiki eurazjatyckiej. 

Summary: This article examines Kazakhstan’s strategy for adapting to the evolving project of Eurasian integration. The central focus is on how Kazakhstan defines and protects its national interests while participating in broader regional initiatives aimed at strengthening economic, political, and cultural ties across the Eurasian space. The study uses a qualitative methodology, including document analysis, discourse review, and comparative analysis with similar regional strategies of other Eurasian states. The thesis argues that Kazakhstan positions itself as a mediator and bridge between East and West, employing a multi-vector foreign policy to navigate competing regional influences. The hypothesis assumes that Kazakhstan’s engagement in Eurasian integration is selective, pragmatic, and driven by a desire to maintain internal stability and regional influence without compromising sovereignty. Key research questions include: What internal and external factors shape its integration strategy? In what ways does Kazakhstan influence the development of the Eurasian regional order? The research highlights Kazakh stan’s role as an active and strategic player in shaping post-Soviet Eurasian dynamics. 

Słowa kluczowe: Strategia Kazachstanu, integracja eurazjatycka, polityka zagraniczna, współpraca regionalna, suwerenność narodowa

Keywords: Kazakhstan strategy, Eurasian integration, foreign policy, regional cooperation, national sovereignty

Pawieł G i e o r g i j e w

Doktor nauk historycznych

Badacz niezależny

georgiev.pasha@yandex.ru

Jelena S z o r n i k o w a 

Artysta ceramik, wykładowca

Badacz niezależny

sornikovaelena11@gmail.com 

PDF

Pawieł G i e o r g i j e w, Jelena S z o r n i k o w a, История изучения и открытия археологических памятников города Волжска (Республика Марий Эл), ss. 61-74.

Павел Георгиев, Елена Шорникова, История изучения и открытия археологических памятников города Волжска (Республика Марий Эл), сс. 61-74.

Pavel Georgiyev, Yelena Shornikova, History of the Study and Discovery of Archaeological Sites in the City of Volzhsk (Mari El Republic), pp. 61-74.

DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.20354811

Streszczenie: Artykuł opisuje historię odkryć i badań stanowisk archeologicznych w mieście Wołżsk (Republika Mari Eł) w okresie mezolitu i neolitu. W Wołżsku, jednym z najstarszych okresów w historii ludzkości (pomiędzy paleolitem a neolitem), odkryto kilka stanowisk mezolitycznych. Odkrycia te dostarczają wglądu w domostwa i narzędzia starożytnych myśliwych, którzy zamieszkiwali brzegi Wołgi. Prof. Alfred Chasanowicz Chalikow jest uczestnikiem wielu wykopalisk archeologicznych w mieście. Odkrycia dokonane w Wołżsku zajmują jedno z fundamentalnych miejsc w działalności naukowej uczonego. Mezolityczne stanowisko Russko-Ługowskaja (Wołżsk) z pozostałościami osady półziemiankowej jest zaliczane do wybitnych odkryć Chalikowa i uważane za jedno ze stanowisk, na podstawie których stworzono ogólny obraz rozwoju prymitywnej populacji w epoce miedzi.

Summary: The article describes the history of discoveries and studies of archaeological sites in the city of Volzhsk (Republic of Mari El) during the Mesolithic and Neolithic periods. Several Mesolithic sites have been discovered in Volzhsk, which is one of the oldest periods in human history (between the Paleolithic and Neolithic periods). These discoveries provide insights into the dwellings and tools of the ancient hunters who lived along the banks of the Volga River. Professor Alfred Khasanovich Khalikov is a participant in many archaeological excavations in the city of Volzhsk. The discoveries made in Volzhsk rightfully occupy one of the fundamental places in the scientific activity of this scientist. The Mesolithic Russko-Lugovskaya (Volzhsk) site with the remains of a semi-dugout dwel ling is noted among the outstanding discoveries of A. Khalikov and is considered among the sites on the material of which the general picture of the development of the primitive population in the Copper-Stone Age is created. 

Słowa kluczowe: Archeologia, Mesolithic, Neolithic, A. Chalikow, Wołżsk, Republika Mari Eł

Keywords: Archaeology, Mesolithic, Neolithic, A. Khalikov, Volzhsk, Republic of Mari El